| 1 |
| Authors | Roel Klein, Bert Stok | | Title | Os Baldios : een onderzoek naar de levensvatbaarheid van een socialistische wet met betrekking tot de communale dorpsgronden in Portugal |
| Supervisor | N.O. Kielstra |
| Year | 1986 |
| Pages | 126 |
| Faculty | Faculty of Social and Behavioural Sciences |
| Institute/dept. | FMG: Afdeling Sociologie en Antropologie |
| Abstract | Als laatste in de reeks landhervormingswetten uit de periode 1975/76 voortvloeiende uit
de Portugese Anjerrevolutie van 1974, werd de wet op de baldios uitgevaardigd. Deze
wet, die onderdeel vormt van de Agrarische Hervorming, behelst de teruggave aan de
lokale bevolking van de communale dorpsgronden, welke onder het Salazar-regime door
de staat in beslag waren genomen ter realisatie van een grootschalig bebossingsproject.
De teruggave van de communale gronden werd in de wet gekoppeld aan het in het leven
roepen van lokale bestuursraden, die op gemeenschappelijke wijze de gronden dienden
te gaan beheren.
Aangezien de uitvoering van de wet op een aantal grote problemen stuit, hebben wij ons
de vraag gesteld in hoeverre de wet op de baldios levensvatbaar moet worden geacht.
Dit moet dan worden bezien tegen de achtergrond van de meer algemene vraag wat de
problemen en dilemma's zijn van een "linkse" agrarische politiek met betrekking tot
kleine boeren. Allereerst moest echter de vraag beantwoord worden, hoe het mogelijk
was dat de baldios ten tijde van de revolutie van 1974 nog een politieke kwestie konden
vormen. Hierbij zijn vooral de volgende vier elementen van belang:
- de oorzaken van het feit dat tot aan de vestiging van het Salazar-regime op vele
plaatsen, met name in Noord-Portugal, communale gronden zijn blijven bestaan;
- de aard van de staatsinterventie, met name het grootschalig bebossingsproject, onder
het corporatisme;
- de aard van de veranderingsprocessen die zich de afgelopen decennia hebben
voltrokken in die dorpsgemeenschappen die nog beschikken over stukken communale
grond;
- de politieke ontwikkelingen direct volgend op de revolutie van 1974.
De levensvatbaarheid van de wet op de baldios is onzes inziens afhankelijk van de
volgende factoren:
- de uitkomst van de controversen met betrekking tot de wet op het nationale
niveau;
- de problemen met de uitvoering van de wet op het lokale niveau;
- de vraag in hoeverre de wet aan haar eigen doelstellingen kan voldoen.
De achterliggende ideeën en motieven van de wet zijn van sociaal-economische,
beheerstechnische en politiek-ideologische aard. Sociaal-economisch in de zin van het
verhogen van het levenspeil in die gemeenschappen waar de wet betrekking op heeft;
beheerstechnisch in de zin van het vergroten van het verantwoordelijkheidsgevoel bij de
plaatselijke bevolking ten aanzien van de bossen; politiek-ideologisch in de zin van het in
het leven roepen van vormen van collectief beheer van productie-eenheden, die dan als
"leerschool" moeten dienen voor socialisme en collectivisme. Links poogde door terug te
grijpen op een communaal instituut als de baldios de recente individualiseringstendensen
te kunnen keren en het collectivisme nieuw leven in te blazen.
De controversen met betrekking tot de wet spelen zich voornamelijk af op het politiekideologische,
financiële en economische terrein. We hebben trachten aan te tonen dat
afgezien van de uitkomst van deze controversen, welke de algemene politieke
voorwaarde vormt voor de effectuering van de betreffende wet, de problemen met de
uitvoering vooral zijn terug te voeren op de gebrekkige en inadequate analyses die door
"links" zijn gemaakt ten aanzien van zowel het karakter van de dorpsgemeenschappen,
die tot aan de vestiging van het Salazar-bewind nog de beschikking hadden over
communale grond, als van de veranderingsprocessen die hier de afgelopen decennia
hebben plaatsgevonden. We hebben mede op basis van eigen onderzoek deze analyses
bekritiseerd en willen dan ook betogen dat het ten zeerste de vraag is of het verschijnsel
"baldio" wel die sociale inhoud heeft die haar in het algemeen wordt toegeschreven. Het valt te betwijfelen of op basis van dit instituut het collectivisme kan worden gestimuleerd
en een basis kan worden geschapen voor een socialistisch georganiseerde landbouw.
Daarnaast komen ons inziens de dilemma's mede voort uit de visie als zou men via
strategische middelen, achter de ruggen van de betrokkenen om, de kleine boer
ontvankelijk kunnen maken voor socialistische ideeën. |
| Document type | scriptie master |
| Download paper | |
Use this url to link to this page: http://dare.uva.nl/en/scriptie/208892
Contact us about this recordNotify a colleague
Add to bookbag
|
