| 1 |
| Author | C. de Haan | | Title | Luister goed naar wat de leider verzwijgt! : Leiderschap en de relatie met non-verbale gedrag. |
| Supervisor | M.J. Schabracq |
| Year | 2004 |
| Faculty | Faculty of Social and Behavioural Sciences |
| Institute/dept. | FMG: Afdeling Psychologie |
| Abstract | Samenvatting Wat verzwijgt een leider? Welke non-verbale signalen geeft deze persoon af? Hoe kunnen we zien, horen, ruiken en voelen dat we met een leider van doen hebben? Hoe kunnen we dit non-verbale gedrag decoderen en encoderen? Tot op heden is in onderzoek naar non-verbaal gedrag uitgegaan van verschillende factoren: bijvoorbeeld geslacht, statusverschillen, macht en persoonlijkheidsaspecten zoals intelligentie en dominantie. Het fenomeen leiderschap is een meer overkoepelend begrip en in relatie tot non-verbaal gedrag echter nauwelijks onderzocht. Deze scriptie tracht dan ook inzicht te geven in het non-verbale gedrag van een leider. Non-verbaal gedrag behelst een breed spectrum van zichtbare gedragingen zoals gebaren, lichaamhouding, gezichtsuitdrukking en aankijken. Ook onzichtbare, paralinguïstische elementen zijn onderdeel van non-verbaal gedrag. In het algemeen zijn mensen zich niet bewust van non-verbaal gedrag. Zo ook de leider. Deze weet niet welke, veelal onbewuste, gedragingen bijdragen aan leiderschapsuitstraling. Leiders zijn zich bijvoorbeeld niet altijd bewust van het feit dat ze veel ruimte innemen. Dit geldt zowel bij het zitten als bij het staan. Die inname van ruimte wordt veroorzaakt door de positie van de benen en van de armen. Leiders hebben vaak ook niet in de gaten dat zij het hoofd recht op de romp houden, en het niet of nauwelijks zijwaarts kantelen. Het hoofd wordt soms in de nek gekanteld, waardoor de kin enigszins geheven wordt. De vraag is ook of leiders zich bewust zijn van het aanraken van anderen. Zowel bij het passeren in openbare ruimten als in interactie. En dat ze weinig fysieke afstand houden tot een gesprekspartner. Zij realiseren zich evenmin dat ze zichzelf minder aanraken dan mogelijke gesprekspartners. Wellicht worden ze wel af en toe verleid tot het wrijven in de nek. Leiders geven veelal onbewust de voorkeur voor de koppositie aan tafel en het liefst openen zij het gesprek. Zij hebben niet in de gaten dat ze - meer dan de andere aanwezigen - het woord voeren en bij voorkeur een stellige, ponerende woordkeus hebben. Daarbij interrumperen ze de gesprekspartners regelmatig, en worden zij zelf weinig geïnterrumpeerd. Leiders zijn zich ook niet altijd bewust van het feit dat ze tijdens het spreken de gesprekpartner blijven aankijken. En dat ze in beperkte mate glimlachen en de voorkeur geven aan een kritische en soms zelfs stuurse blik. Hierbij zijn de wenkbrauwen in een 'v' naar beneden getrokken, evenals de mondhoeken. Daarnaast zijn leiders zich nauwelijks bewust van de kracht van hun uiterlijke kenmerken zoals: groot postuur, leeftijd, huidskleur en type stem. Het is zelfs de vraag of een leider zich realiseert dat leiderschap het meeste past bij de mannelijke sekse? Het merendeel van de hierboven beschreven gedragingen komen namelijk minder dominant over als deze door een vrouw worden uitgevoerd. Sekse, en daarmee status, speelt dan ook een essentiële rol in de interpretatie van non-verbaal gedrag in relatie tot leiderschap. |
| Document type | scriptie |
| Download paper | |
Use this url to link to this page: http://dare.uva.nl/en/scriptie/160407
Contact us about this recordNotify a colleague
Add to bookbag
|
